Zasiłek porodowy i macierzynski

Będąc w ciąży i spełniając określone warunki, masz prawo do zasiłku porodowego i macierzyńskiego w Holandii – Zwangerschaps- en bevallingsuitkering.

Każda kobieta, która 10 tygodni przed planowaną datą porodu posiadała dochody z tytułu pracy, zasiłku dla bezrobotnych lub chorobowego, nabywa prawo do zasiłku macierzyńskiego – WAZO-uitkering. Nie ma znaczenia, czy posiada ona meldunek na terenie Holandii czy też nie.

WAZO-uitkering przyznawany jest na 16 tygodni, a jego wypłata może rozpocząć się 4 lub 6 tygodni przed planowana datą porodu i trwać 10 lub 12 tygodni po porodzie.

Jeżeli poród odbył się przed planowaną datą, to wówczas zasiłek rozpoczyna się od dnia porodu i trwa kolejne 16 tygodni. Natomiast w przypadku, jeśli dziecko urodzi się później niż wyliczyła to położna, zasiłek macierzyński zostanie wydłużony, bowiem kobieta ma zawsze prawo do minimum 10 tygodni zasiłku po porodzie.

W przypadku, gdy kobieta ma aktywny kontrakt o pracę, to pracodawca zgłasza ją do UWV na zasiłek macierzyński. W tym celu, dostarcza mu ona zaświadczenie od położnej, stwierdzające ciążę i spodziewaną datę porodu, tzw. zwangerschapsverklaring.

Pracodawca ma obowiązek złożyć wniosek o WAZO dla pracownicy i nie ma prawa odmówić urlopu macierzyńskiego.

Ważne!

Jeśli natomiast kobieta podczas ciąży przebywa na zasiłku chorobowym (kontrakt z pracodawcą wygasł) lub na zasiłku dla bezrobotnych, musi sama zgłosić się na zasiłek macierzyński do UWV. Należy to zrobić 2-4 tygodni przed planowaną datą porodu.

Wysokość zasiłku macierzyńskiego  jest obliczana przez UWV na podstawie dochodów z ostatnich 12 miesięcy. Podobnie jak w przypadku zasiłku dla bezrobotnych, ustalana jest stawka dzienna, tzw. dagloon i otrzymujemy 100% tej stawki jako zasiłek macierzyński (przypominam, że w przypadku zasiłku dla bezrobotnych jest to tylko 75% i 70%). Nie może jednak ona przekraczać kwoty 214,28€ dziennie.

Świadczenie jest wypłacane bezpośrednio na konto kobiety lub też pracodawcy, który następnie przekazuje zasiłek na konto pracownicy.

Jeżeli pracodawca, po zakończeniu zasiłku macierzyńskiego nie zapewnia kobiecie dalej pracy lub też umowa o pracę nie została przedłużona, może ona złożyć wniosek o zasiłek dla bezrobotnych. Oczywiście w przeciwnym razie, po zakończenie WAZO, zobowiązana jest ona powrócić do pracy.

Również w przypadku choroby, po zakończonym zasiłku macierzyńskim, kobieta może wystąpić z wnioskiem o zasiłek chorobowy (o tym więcej w dziale Zasiłek Chorobowy).

Kobiety prowadzące swoją działalność gospodarczą, mają również prawo do zasiłku macierzyńskiego – ZEZ-uitkering.

Powyższe świadczenie może otrzymać kobieta, która:

  • prowadzi minimum rok własną działalność gospodarczą,
  • jest dłużej niż 1 rok wspólnikiem w spółce V.O.F,
  • działa jako freelancer, lekarz, artysta, zarejestrowana domowa opiekunka dla dzieci lub pracuje na podstawie umowy PGB (opieka nad osobami starszymi i niepełnosprawnymi).

Ważne!

Warunkiem wystąpienia o zasiłek macierzyński dla osób prowadzących własną działalność lub wykonujących prace wymienione powyżej jest, aby prace te były wykonywane przed rozpoczęciem ciąży.

Okres trwania zasiłku jest taki sam jak w przypadku WAZO, a wysokość ZEZ-uitkering określana jest na podstawie dochodów, które kobieta posiadała w roku poprzedzającym zasiłek. Nie może on być jednak nigdy wyższy, niż ustawowa płaca minimalna (od 1 stycznia 2019 roku wynosi ona 1.615,80€ miesięcznie dla osób w wieku 22 lata lub starszych). Ponadto, jeśli kobieta – przedsiębiorca przepracowała minimum 1.225 godzin w ciągu roku, to otrzymuje ona maksymalny zasiłek macierzyński. Jeżeli jednak kobieta pracowała krócej niż rok we własnym przedsiębiorstwie, to jej zasiłek zostanie naliczony z krótszego okresu, a mianowicie  na podstawie przepracowanych dni zanim zaszła w ciążę.

Wniosek o zasiłek ZEZ należy złożyć w UWV nie wcześniej niż w 24 tygodniu ciąży, ale też nie później niż 2 tygodnie przed rozpoczęciem zasiłku. Ważne jest, aby z wnioskiem złożyć także zaświadczenie od położnej tak jak w przypadku WAZO oraz wszystkie niezbędne dokumenty dotyczące firmy, np. kontrakty ze zleceniodawcą, bilans firmy, itp. UWV ma prawo do dwóch lat po złożenie wniosku wystąpić o dostarczenie dodatkowych dokumentów.

Sytuacje szczególne przy WAZO i ZEZ-uitkering

  1. W przypadku kiedy po 24 tygodniu ciąży, kobieta urodziła martwe dziecko lub dziecko zmarło, ma ona nadal prawo do pełnego zasiłku macierzyńskiego. Musi wtedy jednak wystąpić o zasiłek jak najszybciej.
  2. W przypadku ciąży bliźniaczej lub mnogiej, kobieta może wystąpić o zasiłek już 8-10 tygodni przed planowaną datą porodu. Ma ona też prawo do 20 tygodni zasiłku macierzyńskiego, a nie jak w przypadku ciąży pojedynczej 16 tygodni.
  3. W sytuacji, gdy noworodek musi zostać po urodzeniu w szpitalu dłużej niż tydzień, można starać się o wydłużenie zasiłku macierzyńskiego maksymalnie do 10 tygodni dłużej. Należy pobrać wówczas zaświadczenie ze szpitala i wysłać prośbę o przedłużenie zasiłku macierzyńskiego do UWV.